Waarom TOO?

Om recht te doen aan ieder kind, is een fundamentele verandering van ons onderwijsstelsel noodzakelijk

Het is de hoogste tijd dat het eeuwenoude leerstofjaarklassensysteem wordt vervangen door een ontwikkelingsgericht onderwijssysteem. Dat vindt de Taskforce Ontwikkelingsgericht Onderwijs die eind 2019 is opgericht. De Taskforce stelt vast dat het huidige systeem kinderen geen gelijke kansen biedt, hierdoor niet voldoet aan de wet- en regelgeving en een duurzame oplossing in de weg staat.

 

Links en documenten

Waarom TOO?

Om recht te doen aan ieder kind, is een fundamentele verandering van ons onderwijsstelsel noodzakelijk

Het is de hoogste tijd dat het eeuwenoude leerstofjaarklassensysteem wordt vervangen door een ontwikkelingsgericht onderwijssysteem. Dat vindt de Taskforce Ontwikkelingsgericht Onderwijs die eind 2019 is opgericht. De Taskforce stelt vast dat het huidige systeem kinderen geen gelijke kansen biedt, hierdoor niet voldoet aan de wet- en regelgeving en een duurzame oplossing in de weg staat.

Links en documenten

Visie TOO

Hoe gaat de Taskforce te werk?

Het leerstofjaarklassensysteem belemmert kinderen in hun ontwikkeling

In het huidige onderwijs worden leerlingen op leeftijd ingedeeld in groepen en krijgen ze leerstof aangeboden die is afgestemd op de gemiddelde leerling van hun leeftijd. Maar in elke klas leert ongeveer dertig procent van de kinderen anders dan de gemiddelde leerling: makkelijker, moeilijker, sneller of langzamer. Doordat zij zich moeten aanpassen aan het gemiddelde, kunnen ze zich niet in hun eigen tempo en op hun eigen niveau ontwikkelen. Scholen proberen dit op te lossen met lapmiddelen, zoals niveaugroepen, plusklassen en zittenblijven, maar dit lost het probleem niet op en werkt bovendien uitsluiting en segregatie in de hand. Het gemiddelde blijft immers de norm.

Veel leerlingen worstelen hierdoor met leerproblemen, prestatieproblemen, gedragsproblemen en/of motivatieproblemen. Deze problemen kunnen leiden tot zittenblijven, schoolverzuim, thuiszitten en voortijdig schoolverlaten. Dit is dramatisch voor de betreffende leerlingen en hun ouders/verzorgers, maar stelt ook leraren, scholen en de samenleving voor (grote) problemen.

Het huidige stelsel voldoet niet aan de wet- en regelgeving

De genoemde effecten van het leerstofjaarklassensysteem maken dat het huidige onderwijs niet strookt met de geldende wet- en regelgeving en met internationale verdragen.

In de Wet op het Primair en op het Voorgezet Onderwijs staat namelijk het volgende: 

“Het onderwijs wordt zodanig ingericht dat de leerlingen een ononderbroken ontwikkelingsproces kunnen doorlopen. Het wordt afgestemd op de voortgang in de ontwikkeling van de leerlingen. En ook in internationale verdragen wordt benadrukt dat ieder kind recht heeft op onderwijs dat is gericht op de zo volledig mogelijke ontplooiing van de persoonlijkheid, talenten en geestelijke en lichamelijke vermogens van het kind.”

We zagen hierboven dat veel kinderen die kans niet krijgen en zich niet ononderbroken kunnen ontwikkelen.

Je zou verwachten dat de onderwijsinspectie de wet handhaaft en scholen daarop aanspreekt. Dit is niet het geval. De inspectie gaat bij haar beoordeling namelijk uit van het bestaande onderwijssysteem en toetst dit systeem niet aan de wet- en regelgeving. Zo wordt het leerstofjaarklassensysteem al twee eeuwen lang in stand gehouden.

Het leerstofjaarklassensysteem belemmert een duurzame oplossing

Voor een ononderbroken ontwikkelingsproces van leerlingen is vervanging van het onderwijssysteem noodzakelijk. Hierdoor worden veel (grote) problemen voorkomen, niet alleen voor de leerlingen en hun ouders/verzorgers, maar ook voor de leraren, de scholen en de samenleving. Naar verwachting leidt de afschaffing van leerstofjaarklassen tot een afname aan de vraag naar jeugdzorg, medische en psychische zorgverlening en tot een toename van het aantal goed opgeleide, productieve en innovatieve beroepsbeoefenaren. 

Wat wil de Taskforce?

Het leerstofjaarklassensysteem afschaffen

De Taskforce Ontwikkelingsgericht Onderwijs wil dat alle kinderen zich ononderbroken en optimaal kunnen ontwikkelen. Daarom moet het leerstofjaarklassensysteem worden vervangen door een ontwikkelingsgericht onderwijssysteem.

Zittenblijven wettelijk verbieden

Als er iets is dat kinderen in hun ontwikkeling belemmert, dan is het wel zittenblijven. De Taskforce wil daarom dat zittenblijven bij wet wordt verboden. Ook moet het wettelijk verboden worden dat kinderen op een niet-passend onderwijsniveau worden geplaatst.

Wat is ontwikkelingsgericht onderwijs?

Erkenning van verscheidenheid

Ontwikkelingsgericht onderwijs gaat ervan uit dat leerlingen verschillen. Kinderen zijn niet hetzelfde, leren niet hetzelfde en ontwikkelen zich niet op dezelfde manier. Ontwikkelingsgericht onderwijs is gebaseerd op deze verscheidenheid. Daarom wordt het onderwijsaanbod bepaald door de behoeften, de motivatie, het niveau, het tempo en het ontwikkelingspatroon van de leerling. Ontwikkelingsgericht onderwijs is zo ingericht, dat elke leerling zonder onderbreking zijn eigen ontwikkeling kan doorlopen.

Wat wil de Taskforce?

Het leerstofjaarklassensysteem afschaffen

De Taskforce Ontwikkelingsgericht Onderwijs wil dat alle kinderen zich ononderbroken en optimaal kunnen ontwikkelen. Daarom moet het leerstofjaarklassensysteem worden vervangen door een ontwikkelingsgericht onderwijssysteem.

Zittenblijven wettelijk verbieden

Als er iets is dat kinderen in hun ontwikkeling belemmert, dan is het wel zittenblijven. De Taskforce wil daarom dat zittenblijven bij wet wordt verboden. Ook moet het wettelijk verboden worden dat kinderen op een niet-passend onderwijsniveau worden geplaatst.

Wat is ontwikkelingsgericht onderwijs?

Erkenning van verscheidenheid

Ontwikkelingsgericht onderwijs gaat ervan uit dat leerlingen verschillen. Kinderen zijn niet hetzelfde, leren niet hetzelfde en ontwikkelen zich niet op dezelfde manier. Ontwikkelingsgericht onderwijs is gebaseerd op deze verscheidenheid. Daarom wordt het onderwijsaanbod bepaald door de behoeften, de motivatie, het niveau, het tempo en het ontwikkelingspatroon van de leerling. Ontwikkelingsgericht onderwijs is zo ingericht, dat elke leerling zonder onderbreking zijn eigen ontwikkeling kan doorlopen.

Maatwerk, leerroute per kind

Persoonlijke leerroute

Dat betekent dat er geen klassen en jaarlagen zijn, maar dat elke leerling een persoonlijke leerroute doorloopt. Omdat de dialoog met anderen van groot belang is voor de ontwikkeling van kinderen, werken zij tijdens die individuele leerroute veel samen met andere leerlingen. De leerroute is deels individueel en deels collectief.

De school daagt leerlingen voortdurend uit om een volgende stap in hun ontwikkeling te zetten. Om dat goed te kunnen doen, wordt de ontwikkeling van de leerlingen zorgvuldig gevolgd. Kenmerkend voor ontwikkelingsgericht onderwijs is dat de leerling hierbij niet wordt vergeleken met anderen of met de gemiddelde norm, maar alleen met zichzelf: heb ik een stap vooruit gezet? En wat is mijn volgende stap? Daarnaast wordt de voortgang van de leerling vergeleken met de landelijk genormeerde leerdoelen. Om te komen tot een ononderbroken ontwikkelingsproces van leerlingen is vervanging van het onderwijssysteem noodzakelijk. Hierdoor worden veel (grote) problemen voorkomen, niet alleen voor de leerlingen en hun ouders, maar ook voor de onderwijsgevenden.

Flexibele groepen

Om het mogelijk te maken dat leerlingen persoonlijke leerroutes kunnen doorlopen, moet het onderwijs anders worden georganiseerd. De leerlingen kunnen worden ingedeeld in verschillende flexibele groepen die verschillende doelen dienen. Hierbij staat de vraag centraal op welke manier de leerlingen zich de meeste kennis eigen maken. Deze onderwijsmethode zal leiden tot maatwerkdiploma’s.

Maatwerk, leerroute per kind

Persoonlijke leerroute

Dat betekent dat er geen klassen en jaarlagen zijn, maar dat elke leerling een persoonlijke leerroute doorloopt. Omdat de dialoog met anderen van groot belang is voor de ontwikkeling van kinderen, werken zij tijdens die individuele leerroute veel samen met andere leerlingen. De leerroute is deels individueel en deels collectief.

De school daagt leerlingen voortdurend uit om een volgende stap in hun ontwikkeling te zetten. Om dat goed te kunnen doen, wordt de ontwikkeling van de leerlingen zorgvuldig gevolgd. Kenmerkend voor ontwikkelingsgericht onderwijs is dat de leerling hierbij niet wordt vergeleken met anderen of met de gemiddelde norm, maar alleen met zichzelf: heb ik een stap vooruit gezet? En wat is mijn volgende stap? Daarnaast wordt de voortgang van de leerling vergeleken met de landelijk genormeerde leerdoelen. ononderbroken ontwikkelingsproces van leerlingen is vervanging van het onderwijssysteem noodzakelijk. Hierdoor worden veel (grote) problemen voorkomen, niet alleen voor de leerlingen en hun ouders, maar ook voor de onderwijsgevenden.

Flexibele groepen

Om het mogelijk te maken dat leerlingen persoonlijke leerroutes kunnen doorlopen, moet het onderwijs anders worden georganiseerd. De leerlingen kunnen worden ingedeeld in verschillende flexibele groepen die verschillende doelen dienen. Hierbij staat de vraag centraal op welke manier de leerlingen zich de meeste kennis eigen maken. Deze onderwijsmethode zal leiden tot maatwerkdiploma’s.

Hoe?

Hoe gaat de Taskforce te werk?

Draagvlak, partners, financiering

Allereerst zal de Taskforce zich ervoor inspannen om draagvlak te creëren voor haar onderwijsidealen, onder andere door samenwerking te zoeken met relevante partners. Daarnaast wordt gewerkt aan de voorwaarden: er wordt een stichting opgericht en er wordt financiering gezocht. 

Ontwikkelscholen

De Taskforce gaat op zoek naar 36 scholen* – in elke provincie drie – die gemotiveerd zijn om hun schoolorganisatie met ingang van schooljaar 2021-2022 om te vormen en ontwikkelingsgericht onderwijs in te voeren. Dit proces zal minimaal zeven jaar in beslag nemen.

 

  • Met scholen bedoelen we leeromgevingen die een doorlopende leerlijn van 0 tot 18 jaar aanbieden, waarbij elke lerende een persoonlijke leerroute volgt.

Nieuwe professionaliteit van de leraar

Leraar, coach en pedagoog

Ontwikkelingsgericht onderwijs heeft verregaande gevolgen voor het beroep van de leraar. Het vereist van leraren andere competenties dan het huidige, klassikale onderwijs. In plaats van methodes te volgen, moeten leraren hun leerlingen onderwijzen en coachen om zich ononderbroken te ontwikkelen. Naast vakinhoudelijke kennis en didactische vaardigheden, heeft de ontwikkelingsgerichte leraar een sterk ontwikkeld pedagogisch vermogen en veel psychologisch inzicht.

Integrale kindcentra van 0 tot 18 jaar

Binnen de groep van TOO zijn diverse werkgroepen samengesteld. Een werkgroep ontwikkelt ideeën hoe het integrale kindcentrum van 0/2 tot 18 jaar eruit kan zien. Via deze site houden we jullie op de hoogte van de ontwikkelingen. Vaststaat dat elk kind een persoonlijke leerroute volgt en dat de eerste jaren vooral de nadruk zal liggen op persoonsvorming en sociale ontwikkeling, totdat het kind in staat is een weg in te slaan richting kwalificatie voor zijn welslagen in de maatschappij. Daarbij is de driedeling persoonsvorming, socialisatie en kwalificatie niet strikt gescheiden, maar deze hebben een natuurlijke verbondenheid. Ons idee is nu dat in de centra een familiaire heterogene samenlevingsvorm in kleine groepen het uitgangspunt is. Alle betrokkenen werken hier vanuit een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid samen. Kinderen, ouders, coaches, leraren e.a. Binnen het kindcentrum vervallen de schotten vmbo-havo-vwo. Pas in de kwalificatiefase (meestal rond het 15e levensjaar) richt de lerende zich op een afsluiting van zijn kindcentrumperiode ( rond het 18e levensjaar) met een maatwerkdiploma dat hem/haar in staat stelt door te stromen naar het vervolgonderwijs.

Startmanifestatie

TOO organiseert een officiële kick-off-manifestatie in najaar/winter van 2020 in een centraal in het land gelegen locatie. Via deze website houden we jullie op de hoogte van de datum, locatie en het programma.

TOO onderhoudt overleg met:

PO- en VO-raad

Ministerie van O,C &W

Onderwijsraad

Politieke partijen Tweede Kamer

Diverse besturen van PO tot WO

Onderwijsvakbonden

Agora-onderwijs Nederland

Wetenschap

Operation Education

Gemaakt door
Studio NYMA